You are here

Sözlük

Terminology of European education and training policy

What is the difference between "skill gap", "skill needs" or "skill shortage"? Is "underqualification" a synonym for "undereducation" or "underskilling"? What is the meaning of "green skills"?

This multilingual glossary defines 130 key terms used in European education and training policy. It is an extended and updated version of Terminology of European education and training policy (2008) and Terminology of vocational training policy (2004). It considers new priorities of European union policy, mainly in skills and competence needs analysis.

New definitions have been developed with experts of Cedefop’s "Research and policy analysis" area.

It is our hope that this work will help communication between European education and training stakeholders, especially policy-makers.

Download the glossary in pdf format

Sources

A | B | Ç | D | E | H | I | K | M | Ö | R | S | T | U | Y | Z
  • açık öğrenme

    Tanım: 

    Öğrenenciye konu, yer, hız ve/veya yöntem seçiminde belli bir derecede esneklik sağlayan öğrenmedir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • almaşık mesleki eğitim

    Tanım: 

    Bir okulda veya eğitim merkezinde ve işyerinde değişen dönemlerde eğitim ve mesleki eğitimdir. Almaşık program haftalık, aylık ya da yıllık olarak yapılabilir. Katılımcılar, ülkeye ve geçerli statüye bağlı olarak, işverene sözleşmeyle bağlanabilir ve/veya bir istihkak alabilir.

    Açıklama: 

    Alman ’ikili sistemi’ almaşık eğitime bir örnektir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • anahtar yeterlilikler / anahtar/ana beceriler

    Tanım: 

    Çağdaş bilgi toplumunda yaşamak için gereken becerilerin (temel ve yeni temel becerilerin) toplamıdır.

    Açıklama: 

    Avrupa Komisyonu, yaşam boyu öğrenme için anahtar yeterlilikler hakkındaki Tavsiye Kararı’nda, sekiz anahtar yeterlilik belirlemektedir:

    • ana dilde iletişim;
    • yabancı dillerde iletişim;
    • matematik, bilim ve teknolojide yeterlilikler;
    • sayısal yeterlilik;
    • öğrenmeyi öğrenme;
    • kişilerarası, kültürlerarası ve sosyal yeterlilikler ile yurttaşlıkla ilgili yeterlilik; girişimcilik;
    • kültürel ifade gücü.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Avrupa Komisyonu, 2006b.
  • Avrupa kredi toplama ve transfer sistemi (ECTS)

    Tanım: 

    Bir yüksek öğretim programını, bileşenlerine (modüller, kurslar, seviye tespit, tez çalışmaları, vs.) kredi ekleyerek tanımlamanın sistematik bir yoludur ve aşağıdakileri hedefler:

    • öğrenim programlarının yerli ve yabancı tüm öğrenciler için okunması ve karşılaştırılmasını kolaylaştırmak;
    • öğrencilerin hareketliliğinin ve örgün, yaygın ve resmi olmayan öğrenmenin tanınmasını teşvik etmek;
    • üniversitelerin öğretim programlarını düzenlemelerine ve gözden geçirmelerine yardımcı olmak.
    Açıklama: 

    ECTS, bir programın hedeflerine erişmek için gereken, edinilecek öğrenme sonuçları olarak belirlenen öğrenci işyüküne dayanır. Avrupa’da tam zamanlı bir öğretim programının öğrenci işyükü çoğu durumda yılda 1.500-1.800 saate karşılık gelmekte olup söz konusu durumlarda bir kredi yaklaşık 25 ila 30 mesai saatine denk gelir. Başka öğrenme ortamlarında benzer öğrenme sonuçları gösteren kişiler derece veren organlardan tanınma ve kredi (muafiyet) elde edebilir.

    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2004’e dayanmaktadır.
  • Avrupa yönetişimi

    Tanım: 

    Avrupa düzeyinde yetki kullanımına yönelik uygulanan kurallar, süreçler ve davranışlardır.

    Açıklama: 
    • yönetişim kamusal kaynakların ve sorunların etkin, etkili ve toplumun kritik ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde yönetilmesini sağlamalıdır;
    • etkin yönetişim halkın katılımı, güvenirlik, şeffaflık, etkililik ve tutarlılığa bağlıdır.
    Kaynak: 
    Eurovoc Thesaurus, 2005’e dayanmaktadır.
  • beceri

    Tanım: 

    Görevleri yerine getirme ve sorun çözme becerisidir.

    Kaynak: 
    Cedefop; Avrupa Komisyonu, 2006a.
  • beceri denetimi

    Tanım: 

    Bir kişinin, kariyer projesi belirlemeye ve/veya profesyonel bir yeniden oryantasyon veya mesleki eğitim projesi planlamaya yönelik yetenekleri ve motivasyonları da dahil, bilgi, beceri ve yeterliliklerinin analizidir.

    Açıklama: 

    bir beceri denetiminin amacı kişinin aşağıdakileri yapmasına yardımcı olmaktır:

    • kariyer arka planını analiz etme;
    • işgücü ortamındaki konumunu kendi kendine değerlendirme;
    • kendisini yaygın veya resmi olmayan öğrenme sonuçlarının onaylanmasına hazırlama.
    • kariyer patikası planlama.
    Kaynak: 
    Code du travail français, 2003; Cedefop’a dayanmaktadır.
  • beceri düzeyini yükseltme

    Tanım: 

    Tipik olarak temel eğitim veya mesleki eğitimin ardından sunulan ve önceki eğitim sırasında edinilmiş bilgi, beceri ve/veya yeterliliklerin desteklenmesi, iyileştirilmesi veya güncellenmesini amaçlayan kısa süreli hedefli eğitimdir.

    Açıklama: 

    Cedefop, 2004.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • beşeri sermaye

    Tanım: 

    Kişilerde bulunan ve kişisel, sosyal ve ekonomik refahı kolaylaştıran bilgi, beceri, yeterlilik ve sıfatlardır.

    Kaynak: 
    OECD, 2001.
  • bilgi

    Tanım: 

    Bilginin öğrenme yoluyla özümsenmesinin sonucudur. Bilgi, bir iş veya çalışma alanıyla ilgili olgular, ilkeler, teoriler ve uygulamaların bütünüdür.

    Açıklama: 

    bilginin pek çok tanımı bulunur. Bununla birlikte, bilginin modern kavramları geniş ölçüde birkaç temel ayırıma dayanır:

    • Aristo teorik ve pratik mantık arasında bir ayrım yapmıştır. Bu ayrıma uygun olarak, modern teorisyenler (Alexander v.d., 1991) ifadesel (teorik) bilgiyi yöntemsel (pratik) bilgiden ayırır.
      • İfadesel bilgi belirli olaylar, olgular ve ampirik genellemeler üzerine savların yanı sıra gerçekliğin tabiatına ilişkin daha derin ilkeleri içerir.
      • Yöntemsel bilgi ise nedenleme işlemleri (heuristics), yöntemler, planlar, uygulamalar, usuller, rutinler, stratejiler, taktikler, teknikler ve oyunları içerir (Ohlsson, 1994);
    • dünya hakkında bilgi sahibi olmanın farklı yollarını oluşturan bilgi şekilleri arasında ayırım yapmak mümkündür. Bu gibi listeler oluşturmak için çeşitli girişimlerde bulunulmuş olup, aşağıdaki kategorilerin sıklıkla temsil edildiği görülmektedir:
      • kesinlik temelinde değerlendirilen, nesnel (doğal/bilimsel) bilgi;
      • özgünlük temelinde değerlendirilen, öznel (edebi/estetik) bilgi;
      • müşterek onay (dogru/yanlış) temelinde değerlendirilen ahlaki (beşeri/normatif) bilgi;
      • dini bir otoriteye (Tanrı) atıfla değerlendirilen dinsel/ilahi bilgi.

    Bilginin bu temel kavranışı bilgi arayışımızda sorduğumuz soruları, kullandığımız yöntemleri ve verdiğimiz yanıtları belirlemektedir;

    • bilgi zımni ve açık bilgiyi içerir.
      • Zımni bilgi (Polanyi, 1967) öğrenenlerin sahip olduğu, bilişsel süreci etkileyen bilgidir. Ancak, öğrenenler bunu ifade etmeyebilir veya bunun farkında olmayabilir.
      • Açık bilgi ise, bir ‘düşünce nesnesi’ne dönüşerek açık bir şekle bürünen zımni bilgi de dahil olmak üzere, öğrenenin bilincinde olduğu bilgidir. (Prawat, 1989).
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Avrupa Komisyonu, 2006a.
  • bilgi toplumu / bilgi temelli toplum

    Tanım: 

    Süreçleri ve uygulamaları bilginin üretimi, dağıtımı ve kullanımına dayanan bir toplumdur.

    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2001’de Cedefop, 2001.
  • bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT)

    Tanım: 

    Bilginin elektronik girişi, depolanması, çekilmesi, işlenmesi, iletimi ve yaygın bildirimini sağlayan teknolojilerdir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) becerileri

    Tanım: 

    Bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) verimli kullanımı için gereken becerilerdir.

    Açıklama: 

    BİT becerileri ve istihdam hakkındaki bir raporda, OECD basit bir sınıflandırma önermektedir:

    • profesyonel BİT becerileri: gelişmiş BİT araçları kullanma ve/veya bu gibi araçlar geliştirme, onarma ve oluşturma becerisi;
    • uygulamalı BİT becerileri: genel işyeri ortamlarında (BİT’yle ilgili olmayan işlerde) basit BİT araçları kullanma becerisi;
    • temel BİT becerileri veya ‘BİT okuryazarlığı‘: temel görevler için ve bir öğrenme aracı olarak BİT kullanma becerisi.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Lopez-Bassols.
  • bir eğitim veya mesleki eğitim programının akreditasyonu

    Tanım: 

    Bir eğitim veya mesleki eğitim programına, ilgili yasama kurumları veya profesyonel kurumlarca önceden belirlenmiş standartları karşıladığının onaylandığını gösteren akredite statüsü verilen bir kalite güvence usulüdür.

    Kaynak: 
    Kanada Uluslararası Diplomalar Bilgi Merkezi’nden alınmıştır.
  • bir eğitim veya mesleki eğitim sağlayıcının akreditasyonu

    Tanım: 

    Bir eğitim veya mesleki eğitim sağlayıcıya, ilgili yasama kurumları veya profesyonel kurumlarca önceden belirlenmiş standartları karşıladığının onaylandığını gösteren akredite statüsü verilen bir kalite güvence usulüdür.

    Kaynak: 
    Kanada Uluslararası Diplomalar Bilgi Merkezi’nden alınmıştır.
  • bireysel öğrenim hesabı

    Tanım: 

    Yetişkinlerin öğrenmeye erişimini teşvik etmeye yönelik bir kamusal teşvik sistemidir – örneğin hali hazırda kamusal olarak finanse edilen eğitim veya mesleki eğitimden faydalanmayanlar için.

    Açıklama: 

    bireysel öğrenim hesapları, öğrencilerin tercih ettikleri kurumlarda harcayabilecekleri para veya zaman olarak ifade edilen bir destek sağlayarak, profesyonel gelişim ve kişisel gelişime katılımın artırılmasını amaçlar.

    Kaynak: 
    Cedefop.
  • birim (ECVET)

    Tanım: 

    Bir ehliyetin tutarlı bir parçasını oluşturan bilgi, beceri ve/veya yeterlilikler dizisidir. Bir birim, bir ehliyetin değerlendirilebilir, aktarılabilir, onaylanabilir ve olasılıkla belgelendirilebilir en küçük parçası olabilir. Bir birim tek bir ehliyete özel ya da birkaç ehliyette ortak olabilir.

    Açıklama: 

    birimlerin özellikleri (içerik, boyut, bir ehliyet oluşturan toplam birim sayısı, vs.) ilgili düzeydeki ehliyetten sorumlu yetkili organ tarafından belirlenir. Birimlerin tanımı ve açıklaması yeterlilikler sistemi ile yetkili organın usullerine göre farklılık gösterebilir. Ancak, ECVET sistemi her birim için aşağıdakilerin sağlanmasını önerir:

    • birimin genel başlığı;
    • bir birime dahil olan bilgi, beceri ve yeterlilik;
    • ilgili öğrenme sonuçlarının değerlendirmesine yönelik kriterler.
    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2006c.
  • çalıştırma

    Tanım: 

    Bir öğrenciye deneyimli ve yetkili bir meslek uzmanı tarafından rehberlik, danışmanlık veya gözetim sunmaya yönelik her türlü faaliyettir. Çalıştırıcı (okulda, eğitim merkezlerinde veya iş başında) öğrenme süreci boyunca öğrenciyi destekler.

    Açıklama: 

    çalıştırma çeşitli faaliyetleri kapsar:

    • akademik konular (eğitim başarısının iyileştirilmesi);
    • kariyer (okuldan işe geçişin kolaylaştırılması);
    • kişisel gelişim (öğrencilerin akıllı seçimler yapmaya teşvik edilmesi).
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • çıraklık

    Tanım: 

    İşyerinde ve bir okulda veya eğitim merkezinde değişen dönemlerde sistematik, uzun süreli eğitimdir. Çırak işverene sözleşmeyle bağlı olup, istihkak (maaş veya harçlık) alır. İşveren kursiyere belirli bir meslek sağlayan bir eğitim sunmakla yükümlüdür.

    Açıklama: 

    Fransızca’da ‘apprentissage’ terimi hem çıraklık hem de öğrenme süreciyle ilişkilidir (bkz. ‘öğrenme’).

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • denkleştirici öğrenim

    Tanım: 

    Kişilerin eğitim veya mesleki eğitimleri sırasında biriken boşlukların doldurulmasına yönelik olup, esas olarak mesleki eğitime katılmalarını sağlamaya yönelik öğrenimdir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • düzene tabi uzmanlık mesleği

    Tanım: 

    Kendisinin veya biçimlerinden birinin) uygulanması ve erişimi dolaylı veya dolaysız olarak hukuki, düzenleyici veya idari hükümlere tabi olan bir mesleki faaliyet ya da bir mesleki faaliyet grubudur.

    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2002’ye dayanmaktadır.
  • e-öğrenim

    Tanım: 

    Bilgi ve iletişim teknolojileriyle (BİT) desteklenen öğrenmedir.

    Açıklama: 
    • e-öğrenim ‘sayısal okuryazarlık’la sınırlı değildir (BİT becerileri edinme). Pek çok format ve melez yöntemi kapsayabilir: yazılım kullanma, İntenet, CD-ROM, çevrimiçi öğrenim veya diğer elektronik ya da interaktif araçlar;
    • e-öğrenim uzaktan eğitim ve mesleki eğitim için bir araç olarak, ayrıca yüz yüze öğrenmeyi desteklemek için de kullanılabilir.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2008.
  • eğitim veya mesleki eğitim patikası

    Tanım: 

    Okullar, yüksek eğitim kurumları veya MEÖ (Mesleki Eğitim ve Öğretim) sağlayıcılar tarafından sunulan ve kişilerin faaliyet sektörleri içinde veya arasında ilerlemesini kolaylaştıran bir dizi bağlantılı eğitim veya mesleki eğitim programıdır.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2008.
  • eğitim veya mesleki eğitim programı

    Tanım: 

    Belirli bir süre boyunca mantıksal bir sekans şeklinde düzenlenen, eğitim veya mesleki eğitim hedeflerine (bilgi, beceri ve/veya yeterlilik edinme) ulaşılmasına yönelik olarak uygulanan faaliyetler, içerik ve/veya yöntemlerin bir dökümüdür.

    Açıklama: 

    eğitim veya mesleki eğitim programı terimi öğrenme faaliyetlerinin uygulanması anlamına gelirken, müfredat (öğrenme programı) bu faaliyetlerin tasarımı, düzenlenmesi ve planlaması demektir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • eğitim veya mesleki eğitim sağlayıcı

    Tanım: 

    Eğitim veya mesleki eğitim hizmetleri sunan tüm örgüt ve bireyler.

    Açıklama: 

    eğitim ve mesleki eğitim sağlayıcılar, özellikle bu amaç için oluşturulmuş örgütler veya iş faaliyetlerinin bir parçası olarak mesleki eğitim sunan işverenler gibi başkaları olabilir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • eğitim veya mesleki eğitim yolu

    Tanım: 

    Kişinin bilgi, beceri veya yeterlilik edinmek amacıyla izlediği öğrenim sekanslarının toplamıdır.

    Açıklama: 

    bir öğrenim yolu, onaylamanın belgelendirmeyle sonuçlandığı, örgün ve yaygın öğrenim sekanslarını biraraya getirebilir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2008.
  • eğitimci

    Tanım: 

    Bir eğitim ya da mesleki eğitim kurumunda veya işyerinde (teorik veya pratik) eğitim görevine bağlı faaliyetlerin biri veya daha fazlasını gerçekleştiren kişidir.

    Açıklama: 
    • eğitimciler iki kategoriye ayrılabilir:
      • profesyonel eğitimciler, işleri bir mesleki eğitim kurumundaki bir öğretmenle aynı olabilen eğitim uzmanlarıdır;
      • yarı zamanlı veya serbest eğitimciler, çeşitli alanlarda normal görevleri dahilinde, şirket içinde (acemilerin ve çırakların yol göstericileri veya çalıştırıcıları ya da eğitim sağlayıcılar olarak) ya da dışarıdan (bir mesleki eğitim kurumunda ara sıra hizmet sunarak) yarı zamanlı eğitim veren meslek uzmanlarıdır;
    • eğitimciler çeşitli görevleri yerine getirebilir:
      • mesleki eğitim faaliyetleri tasarlama;
      • bu faaliyetleri düzenleme ve uygulama;
      • eğitimin kendisini sunma, yani bilgi, teknik bilgi ve beceri aktarma;
      • çıraklık boyunca tavsiye, yönlendirme ve yorumlarını sunarak çırakların becerilerini geliştirmelerine yardımcı olma.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; AFPA, , 1992.
  • eğitimcilerin eğitimi

    Tanım: 

    Öğretmenler ve eğitimcilere yönelik teorik veya pratik mesleki eğitimdir.

    Açıklama: 

    eğitimcilerin eğitimi:

    • şunlardan birini yapan öğretim/eğitim personeli içindir: (i) profesyonel öğretmen veya eğitimci (ii) belirli bir alanda, ögrencilere çalışma ortamlarında eşlik eden meslek uzmanları (serbest öğretmen veya eğitimciler);
    • geniş bir beceri yelpazesini kapsar: söz konusu alana özel bilgi (genel, teknik veya bilimsel); eğitimsel, psikolojik ve sosyolojik beceriler; yönetim becerileri; iş dünyasına aşinalık ve mesleki eğitim programları ve hedef kitleye ilişkin bilgi;
    • ayrıca kurs tasarımı, düzenlenmesi ve uygulanmasıyla ilgili mesleki eğitimin yanında eğitim faaliyetlerin içeriğini, yani bilgi, teknik bilgi ve beceri sunmayı da kapsar.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • eğitime ve mesleki eğitime erişim

    Tanım: 

    Eğitim ve mesleki eğitim kurumları veya programlarına kabul ve katılımı düzenleyen şartlar, koşullar veya gereksinimlerdir (örneğin ehliyet, eğitim düzeyi, beceriler veya iş deneyimi, vs.).

    Kaynak: 
    Unesco ,1995’ten alınmıştır.
  • ehliyet

    Tanım: 

    Ehliyet terimi farklı yönleri kapsar:

    • resmi ehliyet: yetkili bir organın bir kişinin belirli standartlarda öğrenme sonuçları edindiğini ve/veya belirli bir calışma alanında bir iş yapmak üzere gereken yeterliliğe sahip olduğunu belirlediği bir değerlendirme ve onaylama sürecinin resmi sonucudur (sertifika, diploma veya unvan). Ehliyet, öğrenme sonuçlarının işgücü piyasasında ve eğitim ve mesleki eğitimdeki değerinin resmen tanındığını belirler. Bir ehliyet bir işi yapmaya yönelik hukuki bir hak olabilir (OECD);
    • iş gereksinimleri: belli bir iş konumuna bağlı belirli görevleri yerine getirmek için gereken bilgi, yetenekler ve beceriler (ILO).
    Kaynak: 
    Eurydice, 2006; Avrupa Eğitim Vakfı, 1997; OECD, 2007; ILO, 1998’e dayanmaktadır.
  • ehliyetlerin karşılaştırılabilirliği

    Tanım: 

    Ehliyetlerin (sertifika, diploma veya unvanların) sektörel, bölgesel, ulusal veya uluslararası düzeylerde düzeyi ve içeriği arasındaki denkliğin belirlenebilmesinin mümkün oldugu sınırlardır.

    Açıklama: 

    ehliyetlerin karşılaştırılabilirliği kişilerin istihdam edilebilirliği ve hareketliliğini iyileştirir. Bu terim (sertifika veya diplomaların değerinin benzerliği anlamına gelen) ‘ehliyetlerin denkliği’ ile karıştırılmamalıdır.

    Kaynak: 
    Cedefop, Bjørnåvold, 2000.
  • ehliyetlerin karşılıklı olarak tanınması

    Tanım: 

    Ehliyetlerin bir veya daha fazla ülke veya kuruluş tarafından tanınarak bir veya daha fazla diğer ülke veya diğer kuruluşta (veya bunlar yoluyla) (sertifika, diploma ve unvanlarla) belgelendirilmesidir.

    Açıklama: 

    karşılıklı tanıma iki taraflı (iki ülke veya kuruluş arasında) ya da çok taraflı (örneğin Avrupa Birliği dahilinde veya aynı sektöre mensup şirketler arasında) olabilir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • ehliyetlerin şeffaflığı

    Tanım: 

    Ehliyetlerin, bunların (sektörel, bölgesel, ulusal veya uluslararası) içeriği ve değerinin işgücü piyasası ile eğitim ve mesleki eğitim sistemlerindeki görünürlük ve anlaşılma derecesidir.

    Kaynak: 
    Cedefop,2004’e dayanmaktadır.
  • hareketlilik

    Tanım: 

    Bir kişinin yeni bir mesleki ortama geçme ve buraya uyum sağlama becerisidir.

    Açıklama: 
    • hareketlilik coğrafi veya ‘işlevsel’ olabilir (şirket içinde yeni bir konuma veya yeni bir mesleğe geçiş);
    • hareketlilik kişilerin yeni beceriler edinerek istihdam edilebilirliklerinin artırılmasını sağlar.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • iş başında eğitim

    Tanım: 

    Normal iş durumunda verilen mesleki eğitimdir. Eğitimin tümünü teşkil edebilir veya iş dışında eğitimle birarada olabilir.

    Kaynak: 
    Unesco, 1979. v.d.’ye dayanmaktadır.
  • iş dışında eğitim

    Tanım: 

    Normal iş durumu dışında gerçekleştirilen mesleki eğitimdir. Genellikle bütün bir eğitim programının sadece bir parçası olup, burada iş başında eğitimle birarada bulunur.

    Kaynak: 
    Unesco, 1979 v.d.’ye dayanmaktadır.
  • istihdam edilebilirlik

    Tanım: 

    Kişilerin istihdama ilerlemesi veya girmesi, istihdamda kalması ve kariyer süresince ilerlemesini sağlayan faktörlerin bütünüdür.

    Açıklama: 

    kişilerin istihdam edilebilirliği:

    • kişisel sıfatlara (bilgi ve becerilerin yeterliliği dahil);
    • bu kişisel sıfatların işgücü piyasasında nasıl sunulduğuna;
    • çevresel ve sosyal bağlamlara (yani bilgi ve becerilerinin güncellenmesi ve onaylanmasına yönelik sunulan teşvik ve olanaklar); ile
    • ekonomik bağlama bağlıdır.
    Kaynak: 
    İskoçya Hükümeti, 2007; İstihdam araştırmaları enstitüsü, 2007’ye dayanmaktadır.
  • kredi sistemi

    Tanım: 

    Örgün, yaygın ve/veya resmi olmayan ortamlarda kazanılan öğrenme sonuçlarının toplanmasını sağlamak ve onaylanma ve tanınma için bir ortamdan diğerine aktarılmalarını kolaylaştırmak üzere tasarlanmış bir araçtır. Kredi sistemi aşağıdaki şekillerde tasarlanabilir:

    • bir eğitim veya mesleki eğitim programı tanımlayarak bileşenlerine (modüller, kurslar, seviye tespit, tez çalışmaları, vs.) puan (kredi) eklemek ya da
    • öğrenme sonuçları birimleri kullanarak ve her birime kredi puanı ekleyerek bir ehliyet tanımlamak.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Avrupa Komisyonu, 2006c’ye dayanmaktadır.
  • kullanarak öğrenme

    Tanım: 

    Önceki bir eğitimle veya bu tip eğitim olmaksızın araçların veya servislerin yinelenen kullanımıyla edinilen öğrenme.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • mesleki eğitim ihtiyaçları analizi

    Tanım: 

    Mevcut ve gelecek beceri ihtiyaçlarının etkili bir mesleki eğitim stratejisi uygulamak için hazır bulunan becerilerle kıyaslanarak sistematik bir analizidir.

    Açıklama: 
    • bir mesleki eğitim ihtiyaçları analizi şunlara dayanır: (a) beceri ihtiyaçlarının saptanması; (b) işgücünde hazır bulunan becerilerin değerlendirmesi ve; (c) beceri boşlukları ve eksikliklerinin saptanması;
    • bir eğitim ihtiyaçları analizi bireysel, örgütsel, sektörel, ulusal veya uluslararası düzeyde yapılabilir; nicel veya nitel yönlere odaklanabilir (örneğin, eğitim düzeyi ve tipi) ve eğitimin etkili ve uygun maliyetli bir şekilde sunulmasını sağlamalıdır.
    Kaynak: 
    Cedefop.
  • mesleki eğitim kursu planlama ve tasarımı

    Tanım: 

    Mesleki eğitim girişimleri ve programlarını belirlenen hedeflere göre tasarlamada ve planlamada kullanılan bir dizi tutarlı yöntembilimsel faaliyettir.

    Açıklama: 

    mesleki eğitim kursu planlama ve tasarımı, eğitim talebi ve ihtiyaçlarının analizi, proje tasarımı, koordinasyon ve uygulama izlemenin yanı sıra eğitim etkisinin değerlendirmesini de içerir.

    Kaynak: 
    Le Préau, 2002’ye dayanmaktadır.
  • mesleki eğitim ve öğretim (MEÖ)

    Tanım: 

    Kişileri belirli mesleklerde ya da daha geniş anlamda işgücü piyasasında gereken bilgi, teknik bilgi, beceri ve/veya yeterliliklerle donatmaya yönelik eğitim ve mesleki eğitimdir.

    Kaynak: 
    Avrupa Egitim Vakfı, 1997’den alınmıştır.
  • Mesleki eğitim ve öğretim için Avrupa kredi (transfer) sistemi (ECVET)

    Tanım: 

    Ehliyetlerin, kredi puanlarının eklendiği öğrenme sonuçları olarak ifade edildiği ve öğrenme sonuçlarının onaylanmasına yönelik bir usulle birleştirilmiş bir plandır. Bu sistemin amacı aşağıdakilerin teşvik edilmesidir:

    • mesleki eğitime başlayan kişilerin hareketliliği;
    • farklı ülkelerde edinilen (örgün, yaygın veya resmi olmayan) öğrenme sonuçlarının biriktirilmesi, aktarımı ve onaylanması ile tanınması;
    • yaşam boyu öğrenmenin uygulanması; ehliyetlerin şeffaflığı;
    • Avrupa’da mesleki eğitim ve öğretim sağlayıcılar arasında karşılıklı güven ve işbirliği.
    Açıklama: 

    ECVET, ehliyetlerin, kredi puanları eklenen kişisel bir öğrenim sonuçları karnesine kaydedilen, aktarılabilir ve biriktirilebilir öğrenme birimleri şeklinde düzenlenen öğrenme sonuçları (bilgi, beceri ve/veya yeterlilikler) olarak tanımlanmasına dayanmaktadır.

    Kaynak: 
    Cedefop; Avrupa Komisyonu, 2006c.
  • müfredat (eğitim programı)

    Tanım: 

    Öğrenme hedefleri, içerik, yöntemler (değerlendirme dahil) ve materyelin tanımı dahil, bir eğitim veya mesleki eğitim programı tasarlamak, düzenlemek ve planlamak üzere uygulanan faaliyetlerin yanı sıra öğretmenlere ve eğiticilere yönelik düzenlemelerin dökümüdür.

    Açıklama: 

    müfredat terimi öğrenme faaliyetlerinin tasarlanması, düzenlenmesi ve planlanması anlamına gelirken, program terimi bu faaliyetlerin uygulanması demektir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Landsheere, 1979’a dayanmaktadır.
  • öğrenme

    Tanım: 

    Kişinin bilgi, fikir ve değerler özümseyerek bilgi, teknik bilgi, beceri ve/veya yeterlilik elde ettiği bir süreçtir.

    Açıklama: 
    • öğrenme kişisel düşünme, yeniden kurgulama ve sosyal etkileşimle meydana gelir;
    • öğrenme örgün, yaygın veya resmi olmayan ortamlarda gerçekleşebilir.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Avrupa Komisyonu, 2006a.
  • öğrenme bölgesi

    Tanım: 

    Çıkar sahiplerinin yerel öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak ve ortak çözümler düşünmek üzere kaynakları paylaşmak için işbirliği yaptığı bir bölgedir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • öğrenme içeriği

    Tanım: 

    Bir kişi veya grup tarafından bir öğrenme sürecinde öğrenilen konu ve faaliyetlerden oluşur.

    Kaynak: 
    Avrupa Eğitim Vakfı’ndan alınmıştır, 1997.
  • öğrenme kuruluşu

    Tanım: 

    Öğrenmeyi teşvik eden ve kişilerin iş bağlamında kendinin, diğerlerinin ve tüm kuruluşun yararına öğrenip geliştiği ve bu gibi çabaların tanıtıldığı ve tanındığı bir kuruluştur.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • öğrenme sonuçları / öğrenme edinimleri

    Tanım: 

    Bir kişinin bir öğrenme sürecini tamamladıktan sonra elde ettiği ve/veya kanıtlayabildiği bilgi, beceri ve/veya yeterlilikler bütünüdür.

    Kaynak: 
    Cedefop 2004’e dayanmaktadır.
  • öğrenme sonuçlarının aktarılabilirliği

    Tanım: 

    Bilgi, beceri ve yeterliliklerin yeni bir mesleki ortam veya eğitim ortamında kullanılabilme ve/veya onaylanma ve belgelendirilme derecesidir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • öğrenme sonuçlarının belgelendirmesi

    Tanım: 

    Bir kişinin elde ettiği bir dizi öğrenme sonucunun (bilgi, teknik bilgi, beceri ve/veya yeterliliklerin), yetkili bir organ tarafından önceden belirlenmiş bir standarda göre değerlendirilmiş ve onaylanmış olduğunu beyan eden bir sertifika, diploma veya unvan verilmesi sürecidir.

    Açıklama: 

    belgelendirme öğrenmenin örgün, yaygın veya resmi olmayan ortamlarda elde edilen sonucunu onaylayabilir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • öğrenme sonuçlarının değerlendirmesi

    Tanım: 

    Bir kişinin bilgi, teknik bilgi, beceri ve/veya yeterliliklerini önceden belirlenmiş kriterlere (öğrenim beklentileri, öğrenme sonuçlarının ölçümü) göre takdir etme sürecidir. Değerlendirmeyi tipik olarak onaylama ve belgelendirme izler.

    Açıklama: 

    literatürde, ‘assessment’ anlamındaki ‘değerlendirme’ genellikle kişilerin değerlendirilmesi anlamına gelirken ‘evaluation’ anlamındaki ‘değerlendirme’ daha ziyade tedarikçilerin eğitim ve mesleki eğitim yöntemlerine ilişkin değerlendirmenin ifadesine yönelik kullanılmaktadır.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • öğrenme sonuçlarının onaylanması

    Tanım: 

    Bir kişinin örgün, yaygın veya resmi olmayan bir ortamda edindiği öğrenme sonuçlarının (bilgi, beceri ve/veya yeterlilikler) önceden belirlenmiş kriterlere göre değerlendirilmiş ve bir onaylama standardının koşullarına uygun olduğunun yetkili bir organ tarafından tasdik edilmesidir. Onaylama genellikle belgelendirmeyle sonuçlanır.

    Kaynak: 
    Cedefop.
  • öğrenme sonuçlarının tanınması

    Tanım: 

    Resmi tanıma: beceri ve yeterliliklere aşağıdaki yollardan biriyle resmi statü kazandırma süreci:

    • ehliyet verilmesi (sertifika, diploma veya unvan) ya da;
    • denklik, kredi birimleri veya muafiyet verilmesi, kazanılan beceri ve/veya yeterliliklerin onaylanması.

    ve/veya

    Sosyal tanıma: beceri ve/veya yeterliliklerin değerinin ekonomik veya sosyal çıkar sahipleri tarafından tanınması.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • öğrenme toplumu

    Tanım: 

    Toplumun tüm sektörleri arasında etkin yerel ortaklıklar geliştirmek yoluyla bir öğrenme kültürünü teşvik eden ve bireyleri ve örgütleri öğrenme konusunda destekleyen ve motive eden bir toplumdur.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • öğrenme yardımcısı

    Tanım: 

    Elverişli bir öğrenme ortamı oluşturarak bilgi ve becerilerin edinimini teşvik eden herkes olup, buna herhangi bir öğretme, eğitme, gözetim veya rehberlik işlevini yerine getirenler de dahildir. Yardımcı, öğrenme süreci boyunca kılavuz ilkeler, geri besleme ve tavsiyeler sunarak öğrencinin bilgi ve beceri geliştirmesine yardımcı olur.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • öğrenmenin değerlendirilmesi

    Tanım: 

    (Örgün veya yaygın) öğrenmeye katılımın ve sonuçlarının, içsel değerine ilişkin bilgilendirmek ve öğrenmenin ödüllendirilmesi için, teşvik edilmesi sürecidir.

    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2001’de Cedefop, 2001.
  • öğretmen

    Tanım: 

    Görevi bir eğitim veya mesleki eğitim kurumunda öğrencilere bilgi, teknik bilgi veya beceri kazandırmak olan bir kişidir.

    Açıklama: 

    bir öğretmen, mesleki eğitim programları/kursları düzenlemek ve gerçekleştirmek ve genel veya özel, teorik veya pratik bilgi aktarmak gibi birden fazla görevi yerine getirebilir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; AFPA 1992.
  • okuldan terk

    Tanım: 

    Bir eğitim veya mesleki eğitim programından, programın tamamlanmasından önce ayrılmadır.

    Açıklama: 
    • bu terim hem bir kursu bitirmeme sürecini (okulu erken bırakma) hem de bunu bitirmeyen kişileri (okulu erken bırakanları) ifade eder;
    • okuldan terk kapsamında, okulu erken bırakanların yanında, eğitim veya mesleki eğitimi tamamlamış ama sınavlarda başarısız olmuş öğrenciler de bulunabilir.
    Kaynak: 
    Ohlsson, 1994’e dayanmaktadır.
  • okuldan veya mesleki eğitimden işe geçis

    Tanım: 

    Eğitim veya mesleki eğitimden istihdama geçiş süreci olup, eğitimi bitirme ve işgücü piyasasına girme arasındaki dönemi kapsar.

    Açıklama: 

    okul ve istihdam arasındaki geçiş (bütünleşme yolu, düzey ve statüye göre istihdam tipi ve süresi) karmaşıktır. Bütünleşme pek çok faktöre (cinsiyet, yaş, ehliyet, istihdam politikası, verilen rehberlik ve danışmanlık, vs.) bağlıdır.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • onaylayan kurum

    Tanım: 

    Bir değerlendirme ve onaylama sürecini takiben, bir kişinin öğrenme sonuçlarını (bilgi, beceri ve/veya yeterlilikler) resmen tanıyan ehliyetler (sertifika, diploma veya unvan) veren bir kurumdur.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • örgün öğrenme

    Tanım: 

    Düzenli ve yapılandırılmış bir ortamda gerçekleşen öğrenme (örneğin bir eğitim veya mesleki eğitim kurumunda ya da iş başında) olup, (hedefler, zaman veya kaynaklar anlamında) açık bir şekilde öğrenme olarak belirlenmiştir. Örgün öğrenme öğrencinin bakış açısından maksatlıdır. Tipik olarak onaylama ve belgelendirmeyle sonuçlanır.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • ortaöğretim olgunluk sınavı / bakalorya

    Tanım: 

    Üst düzey ortaöğretimin sonunda, bir değerlendirme usulunü takiben, öğrencilerin öğrenme sonuçlarını onaylama ve belgelendirme amacıyla uygulanan bir sınavdır.

    Açıklama: 
    • ortaöğretim olgunluk sınavı bütün Üye Devletler’de bulunmaz;
    • ulusal düzeyde, yüksek öğretime sistematik giriş garanti etmeyen ortaöğretim olgunluk sınavları farklı isimler alır, örneğin:

    Avusturya

    • Reifeprüfungszeugnis (general upper secondary, general access to higher education) or Reife- und Diplomprüfungszeugnis (vocational upper secondary, double qualification: general access to higher education and vocational qualifications)
    • Berufsreifeprüfungszeugnis (general access to higher education, includes validation of knowledge, skills and competences acquired on the job)

    Almanya

    • Abitur
    • Fachabitur

    İrlanda

    • Leaving certificates (Olgunluk/Yeterlik sınavları)

    Fransa

    • Baccalauréat:
      • baccalauréat général (genel eğitim);
      • baccalauréat technologique (genel ve teknik eğitim);
      • baccalauréat professionnel (belirli bir meslek kazandıran mesleki eğitim)

    Portekiz

    • Diploma do ensino secundário (genel eğitim)
    • Diploma de qualificação (genel ve mesleki eğitim / çifte belgelendirme)

    Birleşik Krallik

    • akademik düzeyler
      • GCE A level (advanced general certificate of education)
      • GCE AS level (advanced subsidiary general certificate of education)
      • NQ advanced higher (national qualifications advanced higher level)
      • NQ higher (national qualifications higher level)
      • Scottish baccalaureate
      • Welsh baccalaureate
    • mesleki düzeyler
      • GCE A levels in applied subjects (advanced general certificate of education in applied subjects)
      • GCE AS levels in applied subjects (advanced subsidiary general certificate of education in applied subjects)
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004; Ministère de l’éducation nationale.
  • özel ihtiyaçlar eğitimi

    Tanım: 

    Engelli çocukların veya optimal ilerlemeyi engellediği bilinen pek çok başka sebepten okula gidemeyen çocukların özel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik eğitim faaliyeti veya desteğidir.

    Açıklama: 

    “özel ihtiyaçlar eğitimi” terimi şu anda “özel eğitim” yerine tercih edilmektedir. Eski terim esas olarak engelli çocukların, normal okul veya üniversite sisteminden ayrı olarak veya bunun dışındaki özel okul veya kurumlarda gerçekleştirilen eğitimi olarak anlaşılıyordu. Bugün pek çok ülkede engelli çocukların büyük bir oranı aslında normal sisteme dahil kurumlarda eğitilmektedir.

    Kaynak: 
    Unesco, 1997’ye dayanmaktadır.
  • rehberlik ve danışmanlık / bilgi, tavsiye ve rehberlik (IAC)

    Tanım: 

    Kişilerin eğitimle ilgili, mesleki veya kişisel kararlar alarak bunları işgücü piyasasına girmeden önce ve girdikten sonra sürdürmelerine yardımcı olmak üzere tasarlanmış bir dizi faaliyettir.

    Açıklama: 

    Rehberlik ve danışmanlık arasında şunlar bulunabilir:

    • danışmanlık (kişisel gelişim veya kariyer gelişimi, eğitimle ilgili rehberlik),
    • değerlendirme (psikolojik veya yeterlilik/performansla ilgili),
    • öğrenme ve işgücü piyasası olanaklarına yönelik bilgi ve kariyer yönetimi,
    • akranlar, akrabalar veya eğitimcilerle danışmanlık,
    • mesleki hazırlık (beceriler/yeterliliklerin tespiti ve iş arama deneyimi),
    • (öğrenim ve kariyer uzmanlarına) yönlendirme.

    Rehberlik ve danışmanlık okullarda, eğitim merkezlerinde, iş merkezlerinde, işyerinde, toplumda veya başka ortamlarda sunulabilir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • resmi olmayan öğrenme

    Tanım: 

    İş, aile ve boş zamanla ilgili günlük faaliyetlerden kaynaklanan öğrenmedir. Hedef, zaman veya öğrenme desteği olarak düzenlenmemiş veya yapılandırılmamıştır. Resmi olmayan öğrenme çoğu durumda öğrencinin bakış açısından maksatlı değildir.

    Açıklama: 
    • resmi olmayan öğrenme sonuçları genellikle belgelendirmeyle sonuçlanmaz ama ön öğrenim programlarının tanınması çerçevesinde onaylanabilir ve belgelendirilebilir;
    • resmi olmayan öğrenme ayrıca deneyimsel veya arızi/rastlantısal öğrenme olarak da bilinir.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • sayısal bölünme / sayısal uçurum

    Tanım: 

    Topluluklar arasında, bilgi ve iletişim teknolojilerine (BİT) erişebilen ve etkin olarak kullanabilenlerle bunu yapamayanlar arasındaki farktır.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2008.
  • sayısal okuryazarlık

    Tanım: 

    Bilgi ve iletişim teknolojilerini (BİT) kullanma yeterliliği.

    Açıklama: 

    digital competence is underpinned by basic skills in ICT: use of computers to retrieve, assess, store, produce, present and exchange information, and to communicate and participate in collaborative networks via the Internet.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • sektör

    Tanım: 

    Aynı ana ekonomik faaliyete (örneğin kimyasallar) sahip bir şirketler grubudur.

    ya da

    Çeşitli şirketlerde ortak olan bir çapraz mesleki faaliyetler kategorisidir (örneğin pazarlama).

    Kaynak: 
    Cedefop; Avrupa Komisyonu, 2006a.
  • sertifika / diploma / unvan

    Tanım: 

    Bir kişinin önceden belirlenmiş bir standarda göre bir değerlendirmeyi veya onaylamayı takiben başarılarını kaydeden, onaylayan kurum tarafından verilen resmi bir belgedir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • sivil toplum

    Tanım: 

    Toplumun, Devlet ve pazarın yanı sıra, kurumları, grupları ve kuruluşları (yapılandırılmış veya gayrı resmi) kapsayan, vatandaşlar ve kamu makamları arasında aracı görevi görebilen bir ‘üçüncü sektör’üdür.

    ya da

    Üyelerinin kamu yararına yönelik hedefleri ve yükümlülükleri bulunan ve aynı zamanda kamu makamları ile vatandaşlar arasında aracı görevi gören tüm örgütsel yapıların toplamıdır.

     

    Kaynak: 
    (1) Avrupa Komisyonu, 2004’te Cedefop, 2001. (2) Ekonomik ve Sosyal Komite, 1999.
  • sosyal dahil etme

    Tanım: 

    Kişilerin veya kişi gruplarının toplumla vatandaşlar veya çeşitli kamusal sosyal ağların üyeleri olarak bütünleşmesidir. Sosyal dahil etmenin kökü temel olarak işgücü piyasası veya ekonomik içermede bulunur.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • sosyal diyalog

    Tanım: 

    Sosyal taraflar arasında danışma, diyalog ve toplu pazarlığın teşvikine yönelik bir alışveriş sürecidir.

    Açıklama: 
    • sosyal diyalog çift taraflı (çalışan ve işverenlerin temsilcileriyle birlikte) veya üç taraflı (ayrıca kamu makamları ve/veya sivil toplum temsilcilerini, STK’ları, vs. de dahil ederek) olabilir;
    • sosyal diyalog çeşitli seviyelerde (şirket, sektörel / sektörlerarası ve yerel / bölgesel / ulusal / uluslarötesi) gerçekleşebilir;
    • uluslararası düzeyde, sosyal diyalog, ilgili ülkelerin sayısına bağlı olarak, çift taraflı, üç taraflı veya çok taraflı olabilir.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • sosyal taraflar

    Tanım: 

    Sosyal diyalogun iki tarafını oluşturan işveren birlikleri ve sendikalardır.

    Açıklama: 
    • ‘sosyal taraf’ kavramı Fransa ve Almanya’da ortaya çıkmış olup, daha sonra AB çevrelerinde kabul görmüştür;
    • üç taraflı sosyal diyalog ayrıca kamu makamları ve/veya sivil toplum temsilcileri, STK’lar, vs.’yi de içerir.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • standart

    Tanım: 

    Beklenen beklenti, yükümlülük, gereksinim veya normdur.

    Açıklama: 

    Standartlar birkaç türe ayrılabilir:

    • eğitim standardı öğrenme hedefleri, müfredat içeriği, giriş koşullarına yönelik ifadelerin yanı sıra öğrenme hedeflerinin karşılanması için gereken kaynaklar anlamına gelir;
    • mesleki standart belirli bir işle ya da belirli bir iş için gereken bilgi, beceri ve anlayışla ilgili faaliyet ve görevlere yönelik ifadeler anlamına gelir;
    • değerlendirme standardı değerlendirilecek öğrenme sonuçları, değerlendirilen kişi tarafından ulaşılması gereken performans düzeyi ve kullanılan yöntembilime yönelik ifadeler anlamına gelir;
    • onaylama standardı değerlendirilecek öğrenme sonuçları, kullanılan değerlendirme yöntembiliminin yanı sıra ulaşılacak performans düzeyine yönelik ifadeler anlamına gelir;
    • belgelendirme standardı bir sertifika veya diploma edinmek için geçerli kuralların yanı sıra verilen haklara yönelik ifadeler anlamına gelir.

    Sisteme bağlı olarak, bu standartlar ayrı olarak tanımlanabilir veya aynı belgenin bir parçası olabilir.

    Kaynak: 
    Cedefop; ISO, 1996.
  • sürekli eğitim ve mesleki eğitim

    Tanım: 

    Temel eğitim ve mesleki eğitimden veya çalışma hayatına girdikten sonraki eğitim ya da mesleki eğitim olup, kişilere aşağıdakiler konusunda yardımcı olmayı amaçlamaktadır:

    • bilgi ve/veya becerilerinin iyileştirilmesi ya da güncellenmesi;
    • bir kariyer hamlesi ya da yeniden eğitim için yeni beceri kazanmaları;
    • kişisel veya profesyonel gelişimlerinin devam ettirilmesi.
    Açıklama: 

    sürekli eğitim ve mesleki eğitim yaşam boyu öğrenmenin bir parçası olup, her türlü eğitimi (genel, uzmanlık veya mesleki, örgün veya yaygın, vs.) kapsayabilir. Kişilerin istihdam edilebilirliği için hayati öneme sahiptir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004.
  • teknik bilgi

    Tanım: 

    Pratik bilgi ve uzmanlıktır.

    Kaynak: 
    New Oxford Dictionary of English, 2001’e dayanmaktadır.
  • temel beceriler

    Tanım: 

    Çağdaş toplumda yaşamak için gereken becerilerdir, örneğin dinleme, konuşma, okuma, yazma ve matematik.

    Açıklama: 

    temel beceriler, yeni temel becerilerle birlikte anahtar yeterlilikleri teşkil eder.

    Kaynak: 
    Cedefop, Bjørnåvold, 2000; Cedefop, Tissot, 2000; Cedefop, 2004.
  • temel bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) becerileri

    Tanım: 

    Bilgi ve iletişim teknolojilerinin temel işlevlerini etkin olarak kullanmak için gereken becerilerdir (esas olarak kelime/görüntü/veri işleme, İnternet ve e-posta).

    Açıklama: 

    bazı yazarlar bunlara ayrıca donanım becerilerini (cihazları bağlama, yazılım kurma, temel hataları düzeltme) ve daha başka yazılım becerilerini (bir sunum programı veya iş tablosu kullanma, dosya yönetimi, veri alma, vs.) de dahil etmektedir; diğer yazarlar ise temel BİT becerilerini artık anahtar yeterlilikler arasında dahi saymaktadır.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • temel eğitim ve mesleki eğitim

    Tanım: 

    Genellikle çalışma hayatına girmeden önce temel eğitim sisteminde gerçekleştirilen genel veya mesleki eğitim ve öğretimdir.

    Açıklama: 
    • çalışma hayatına girdikten sonra başlanılan kimi mesleki eğitim temel mesleki eğitim olarak kabul edilebilir (örneğin yeniden eğitim);
    • temel eğitim veya mesleki eğitim genel veya mesleki eğitim patikalarının (tam zamanlı okul temelli veya almaşık mesleki eğitim) veya çıraklığın herhangi bir seviyesinde gerçekleştirilebilir.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2008.
  • uyarlanabilirlik

    Tanım: 

    Bir kuruluş veya bireyin yeni teknolojilere, yeni pazar koşullarına ve yeni çalışma şekillerine uyum sağlama becerisidir.

    Kaynak: 
    Cedefop 2004’e dayanmaktadır.
  • uzaktan eğitim ve mesleki eğitim

    Tanım: 

    Uzaktan verilen eğitim ve mesleki eğitimdir ve iletişim araçlarıyla sağlanır: kitaplar, radyo, TV, telefon, yazışma, bilgisayar veya video.

    Kaynak: 
    ILO, 1979’a dayanmaktadır.
  • yaparak öğrenme

    Tanım: 

    Önceki bir eğitimle veya bu tip eğitim olmaksızın bir görevin yinelenen uygulamasıyla edinilen öğrenmedir.

    Açıklama: 

    learning by doing is also referred to as experiential learning.

    Kaynak: 
    Cedefop.
  • Yaşam boyu öğrenim için Avrupa yeterlilikler çerçevesi (EQF)

    Tanım: 

    Ulusal, uluslararası veya sektörel düzeyde geliştirilen ehliyet sistemlerindeki yeterlilik düzeylerinin tanımlanması ve karşılaştırılmasına yönelik bir referans aracıdır.

    Açıklama: 
    • EQF'nin başlıca unsurları, gönüllü işbirliği için öğrenme sonuçları (bilgi, beceri ve/veya yeterlilikler bütünü) ile mekanizmaları ve ilkeleri anlamında tanımlanan 8 referans düzeyidir;
    • bu sekiz düzey temel bilgi, beceri ve yeterlilikleri tanıyanlardan en yüksek düzeydeki akademik ve profesyonel ile mesleki eğitim ve öğretime verilen tüm yeterlilikleri kapsar;
    • EQF yeterlilik sistemlerine yönelik bir çeviri aracıdır.
    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2006a’ya dayanmaktadır.
  • yaşam boyu öğrenme

    Tanım: 

    Yaşam süresince gerçekleştirilen, kişisel, sosyal ve/veya mesleki gerekçelerle bilgi, teknik bilgi, beceri, yeterlilik ve/veya ehliyetlerin iyileştirilmesini sağlayan tüm öğrenme faaliyetleridir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • yaşam çapında öğrenme

    Tanım: 

    (Kişisel, sosyal veya mesleki) faaliyetlerin tamamında ve her etabında gerçekleşen örgün, yaygın veya resmi olmayan öğrenmedir.

    Açıklama: 

    yaşam çapında öğrenme yaşam boyu öğrenmenin bir boyutudur.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • yaygın öğrenme

    Tanım: 

    (Öğrenme hedefleri, öğrenme zamanı veya öğrenme desteği anlamında) açıkça öğrenme olarak tanımlanmamış planlı faaliyetlerde saklı bulunan öğrenmedir. Yaygın öğrenme öğrencinin bakış açısından maksatlıdır.

    Açıklama: 
    • yaygın öğrenme sonuçları onaylanarak sonunda belgelendirilebilir;
    • yaygın öğrenme bazen yarı yapılandırılmış öğrenme olarak tanımlanır.
    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • yeni temel beceriler

    Tanım: 

    Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) becerileri, yabancı diller, sosyal, örgütsel ve iletişim becerileri, teknoloji kültürü, girişimcilik gibi becerilerdir.

    Açıklama: 

    yeni temel beceriler, temel becerilerle birlikte çağdaş bilgi toplumunda gelişmesi gereken anahtar yeterlilikleri teşkil etmektedir.

    Kaynak: 
    Avrupa Birliği Konseyi, 2000.
  • yeniden eğitim

    Tanım: 

    Kişilerin ya yeni bir mesleğe ya da yeni mesleki faaliyetlere erişim sağlayan yeni beceriler edinmesini sağlayan eğitimdir.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004’e dayanmaktadır.
  • yeterlilik

    Tanım: 

    Öğrenme sonuçlarını belirli bir bağlamda (eğitim, iş, kişisel veya mesleki gelişim) gerektiği şekilde uygulayabilme becerisidir.

    Açıklama: 

    yeterlilik bilişsel (teori, kavramlar veya zımni bilgi içeren) unsurlarla sınırlı değildir; ayrıca işlevsel (teknik becerilerle ilgili) yönlerin yanı sıra kişilerarası sıfatlar (örneğin sosyal veya örgütsel beceriler) ve etik değerleri de kapsar.

    Kaynak: 
    Cedefop, 2004, Avrupa Komisyonu, 2006a.
  • yeterlilik çerçevesi

    Tanım: 

    Yeterliliklerin öğrenme sonuçlarının belirli düzeyleri için geçerli olan bir dizi kritere (örneğin tanımlayıcılar kullanılarak) göre geliştirilmesi ve sınıflandırılmasına (örneğin ulusal veya sektörel düzeyde) yönelik bir araçtır.

    Açıklama: 

    Bir yeterlilik çerçevesi aşağıdakiler için kullanılabilir:

    • bilgi, beceri ve yeterlilikler için ulusal standartlar oluşturulması;
    • eğitim kalitesinin teşvik edilmesi;
    • ehliyetlerin koordinasyonu ve/veya bütünleştirilmesine yönelik bir sistem oluşturulması ve ehliyetleri birbirleriyle ilişkilendirerek karşılaştırılabilmelerinin sağlanması;
    • öğrenmeye erişimin, öğrenme sonuçlarının aktarımının ve öğrenmede ilerlemenin teşvik edilmesi.
    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2006a; OECD, 2007’ye dayanmaktadır.
  • yeterlilik sistemi

    Tanım: 

    Eğitim ve mesleki eğitimi işgücü piyasası ve sivil topluma bağlayan öğrenme sonuçları ile diğer mekanizmaların tanınmasıyla ilişkili tüm faaliyetlerdir. Bunlar arasında aşağıdakiler bulunur:

    • ehliyet politikasının tanımı, mesleki eğitim tasarımı ve uygulanması, kurumsal düzenlemeler, finansman, kalite güvencesi;
    • öğrenme sonuçlarının değerlendirmesi, onaylanması ve belgelendirmesi.
    Açıklama: 

    a national qualifications system may be composed of several subsystems and may include a national qualifications framework.

    Kaynak: 
    Avrupa Komisyonu, 2006a’ya dayanmaktadır.
  • yetişkin eğitimi

    Tanım: 

    Temel eğitimden sonra yetişkinlere mesleki ve/veya kişisel amaçlarla verilen ve aşağıdakileri hedefleyen genel veya mesleki eğitim:

    • yetişkinler için kendilerini özellikle ilgilendiren konularda genel eğitim sunmak (örneğin açık üniversitelerde);
    • kişilerin temel eğitim veya mesleki eğitimlerinde daha önce edinmedikleri temel beceriler konusunda denkleştirici öğrenim sunmak (okuma yazma, matematik gibi) ve böylece;
    • çeşitli sebeplerle ilk eğitim veya mesleki eğitimde kazanılmamış yeterliliklere erişim sağlamak;
    • belirli bir alanda bilgi, beceri veya yeterlilik edinmek, geliştirmek veya güncellemek: bu sürekli eğitim ve mesleki eğitim’dir.
    Açıklama: 

    yetişkin eğitimi sürekli eğitim ve mesleki eğitime yakın, ama bunlarla eşanlamlı değildir.

    Kaynak: 
    Avrupa Eğitim Vakfı 1997; Cedefop, 2004’ten alınmıştır.
  • yol gösterme

    Tanım: 

    Bir gence veya işe yeni başlayan birine (yani yeni bir öğrenme toplumu ya da kuruluşuna katılan bir kimse) rol modeli, rehber, çalıştırıcı, koç veya sırdaş görevi gören deneyimli bir kişi tarafından çeşitli şekillerde sağlanan rehberlik ve destektir.

    Kaynak: 
    Bolton, 1980’e dayanmaktadır.
  • zorunlu eğitim

    Tanım: 

    Mecburi eğitimin asgari hukuki standartları ve süresidir.

    Kaynak: 
    ILO, 1998.
  • zorunlu eğitimden sonraki eğitim

    Tanım: 

    Bir kişinin, asgari hukuki standartları ve zorunlu öğretimin süresini belirleyen zorunlu eğitim sonrası aldığı eğitimdir.

    Kaynak: 
    Avrupa Eğitim Vakfı, 1997’ye dayanmaktadır.