You are here

Glosariusz czasowników czynnościowych

Glosariusz zawiera ujednoliconą, wielojęzyczną terminologię pomocną przy opracowywaniu i tłumaczeniu suplementów do dyplomu zawodowego. Doświadczenia z projektów realizowanych w różnych Państwach Członkowskich dowodzą, iż można opisać najważniejsze kompetencje powiązane z danym profilem zawodowym za pomocą określonego zbioru czasowników czynnościowych, niezależnie od sektora czy poziomu.

Glosariusz dzieli się na siedem części, odpowiadających następującym głównym zakresom tematycznym:

  • zarządzanie informacją;
  • doradztwo/konsulting;
  • produkcja (towarów i usług);
  • zarządzanie;
  • zarządzanie zasobami ludzkimi i szkolenia;
  • marketing i księgowość;
  • badania i rozwój.

Pobierz (Excel)

  • nastawiać / regulować

    Definicja: 

    wykonać czynność potrzebną do tego, by jakiś mechanizm działał w określony sposób

    Examples of use: 
    obróbkę, maszynę, system produkcji, urządzenia/instalację, proces produkcyjny, narzędzie
  • doradzać

    Definicja: 

    wskazywać sposób postępowania w jakiejś sprawie

    Examples of use: 
    zarządowi, pracownikom
  • przeznaczać, przydzielać

    Definicja: 

    przekazać komuś w określonym celu

    Examples of use: 
    środki, zasoby
  • analizować (składniki)

    Definicja: 

    przeprowadzić analizę matematyczną, chemiczną, gramatyczną itd.

    Examples of use: 
    składniki, krew
  • analizować (informacje)

    Definicja: 

    szczegółowo zbadać, aby zrozumieć znaczenie, najważniejsze cechy itd.

    Examples of use: 
    informacje, dane
  • przewidywać / prognozować

    Definicja: 

    odgadnąć, co może nastąpić i podjąć stosowne działania

    Examples of use: 
    prace, posunięcia
  • przewidywać / prognozować

    Definicja: 

    odgadnąć, co może nastąpić i podjąć stosowne działania

    Examples of use: 
    prace, posunięcia
  • stosować (reguły)

    Definicja: 

    wykorzystywać w praktyce

    Examples of use: 
    zasady, reguły, standardy, normy (higieny, bezpieczeństwa)
  • stosować techniki marketingowe

    Definicja: 

    wykorzystywać metody służące zwiększeniu sprzedaży

    Examples of use: 
    rynku
  • montować, składać

    Definicja: 

    zespalać w całość; umocowywać

    Examples of use: 
    rusztowanie, sprzęt, elementy struktury
  • oceniać, dokonywać ewaluacji (działania szkoleniowe)

    Definicja: 

    wydać opinię o kimś lub czymś, wypowiedzieć sąd o wartości kogoś lub czegoś

    Examples of use: 
    personel, działania szkoleniowe
  • dokonywać ewaluacji / oceniać (potrzeby)

    Definicja: 

    wydać opinię o kimś lub czymś, wypowiedzieć sąd o wartości kogoś lub czegoś

    Examples of use: 
    potrzeby, trudności, ryzyko, kompetencje
  • pomagać (kierownictwu)

    Definicja: 

    udzielać komuś wsparcia w wykonywaniu obowiązków

    Examples of use: 
    kierownictwu
  • hodować

    Definicja: 

    mieć pieczę nad wzrostem i rozwojem (zwierząt lub roślin), podejmować zabiegi mające na celu doskonalenie cech dziedzicznych

    Examples of use: 
    zwierzęta
  • kalkulować koszt

    Definicja: 

    przewidywać, szacować koszt czegoś

    Examples of use: 
    menu, inwestycji
  • budować

    Definicja: 

    tworzyć, łącząc materiały lub elementy

    Examples of use: 
    ścianę, budynek
  • kupować

    Definicja: 

    nabywać coś za określoną sumę pieniędzy

    Examples of use: 
    towary, usługi
  • obliczać

    Definicja: 

    dokonywać obrachunku czegoś

    Examples of use: 
    wartość
  • kalibrować

    Definicja: 

    sprawdzać według ustalonych wzorców

    Examples of use: 
    maszynę, narzędzie
  • pozyskiwać

    Definicja: 

    zdobywać, zaskarbić sobie względy u kogoś

    Examples of use: 
    rynek, klientów, klientelę
  • wykonać / przeprowadzić

    Definicja: 

    spełnić jakąś czynność; zrealizować coś

    Examples of use: 
    kontrolę, kontrolę jakości, ankietę, zadanie, pracę, konserwację, wywiad, badanie lekarskie lub kurację, naprawę, siew, żniwa, operację/manewr, wykres, pomiar, transakcję, wykończenie, regulację, dostawę, rozruch urządzeń, przewóz, badanie diagnostyczne, ocenę, nadanie bagażu, analizę lekarską, inspekcję techniczną, montaż
  • sprawdzać / kontrolować

    Definicja: 

    badać, czy coś jest zgodne z prawdą lub normą, czy jest tak, jak być powinno

    Examples of use: 
    zgodność, jakość, sprzęt, stan gotowości (urządzenia) do pracy
  • czyścić / myć

    Definicja: 

    usuwać brud

    Examples of use: 
    części, obiekty
  • współpracować (przy)

    Definicja: 

    pracować z inną osobą / osobami nad wspólnym zadaniem

    Examples of use: 
    projekcie, przeprowadzeniu testu, zarządzaniu, rekrutacji/ocenie personelu, konserwacji sprzętu, sformułowaniu strategii, logistyce, działaniach zapobiegawczych, badaniach
  • zbierać, gromadzić (dane)

    Definicja: 

    skupiać coś w jednym miejscu

    Examples of use: 
    informacje, dane
  • porównywać

    Definicja: 

    badać, aby znaleźć podobieństwa i różnice

    Examples of use: 
    dane, informacje, wyniki
  • sporządzać

    Definicja: 

    przygotowywać, ułożyć na podstawie różnych źródeł, materiałów

    Examples of use: 
    wykaz, katalog, spis
  • zawierać

    Definicja: 

    ustanowić coś z kimś

    Examples of use: 
    umowę, transakcję
  • konfigurować / ustawiać (urządzenie)

    Definicja: 

    uporządkować; rozmieścić w określonym porządku

    Examples of use: 
    urządzenie, komputer, stanowisko pracy
  • kontaktować się (z)

    Definicja: 

    nawiązywać, utrzymywac łączność z kimś

    Examples of use: 
    dostawcą, klientami
  • sterować / obsługiwać

    Definicja: 

    kierować czymś

    Examples of use: 
    maszyną (ę)
  • koordynować

    Definicja: 

    wzajemnie dostosowywać (różnorodne elementy) w sposób umożliwiający harmonijne funkcjonowanie

    Examples of use: 
    ludzi, pracę, interwencję, proces produkcyjny, wykonanie zadania
  • tworzyć (bazy danych)

    Definicja: 

    powodować powstawanie czegoś

    Examples of use: 
    bazy danych, informacje
  • uprawiać

    Definicja: 

    siać, sadzić rośliny i pielęgnować je w okresie wzrostu i rozwoju

    Examples of use: 
    rośliny, zboże
  • pociąć, ścinać

    Definicja: 

    rozcinać na kawałki

    Examples of use: 
    materiały, drzewa
  • zajmować się, postępować (z) (aktami)

    Definicja: 

    podejmować działania związane z

    Examples of use: 
    aktami, skargą, zażaleniem
  • decydować, podejmować decyzje (dotyczące)

    Definicja: 

    rozstrzygać, postanowić, jak należy postąpić w jakiejś sprawie

    Examples of use: 
    polityki, alokacji środków
  • definiować

    Definicja: 

    określać precyzyjnie znaczenie czegoś (słów, terminów itd.)

    Examples of use: 
    bazę danych, pojęcie
  • delegować / przekazywać

    Definicja: 

    powierzyć coś komuś

    Examples of use: 
    zadania
  • dostarczać

    Definicja: 

    doprowadzić coś na określone miejsce

    Examples of use: 
    produkt
  • demonstrować (marketing)

    Definicja: 

    dokonywać pokazu, prezentacji czegoś

    Examples of use: 
    produkt
  • opisywać

    Definicja: 

    scharakteryzować coś

    Examples of use: 
    produkt, zakres
  • projektować / opracowywać (działanie szkoleniowe)

    Definicja: 

    wymyślać nową rzecz, przedstawiać projekt czegoś za pomocą planu, rysunku, obliczenia itd.

    Examples of use: 
    działanie szkoleniowe
  • projektować (badania i rozwój)

    Definicja: 

    wymyślać nową rzecz , przedstawiać projekt czegoś za pomocą planu, rysunku, obliczenia itd.

    Examples of use: 
    strategię, narzędzie, procedurę, metodę
  • wykrywać

    Definicja: 

    poprzez badanie ustalić obecność czegoś

    Examples of use: 
    usterkę, lukę, chorobę
  • opracowywać (metodę, proces)

    Definicja: 

    nadać czemuś określoną formę i treść

    Examples of use: 
    metodę, proces
  • diagnozować

    Definicja: 

    wykrywać obecność/istnienie czegoś

    Examples of use: 
    usterki, różnice, chorobę
  • kierować

    Definicja: 

    prowadzić kogoś ku czemuś

    Examples of use: 
    klientów, gości
  • demontować

    Definicja: 

    rozbierać na części

    Examples of use: 
    maszynę
  • rozpowszechniać, rozprowadzać

    Definicja: 

    dostarczać coś do kogoś

    Examples of use: 
    informacje, pocztę
  • sporządzić kontrakt / umowę (umowę o pracę)

    Definicja: 

    przygotować w określony sposób

    Examples of use: 
    umowę o pracę
  • rysować (plany)

    Definicja: 

    kreślić kontury, podobiznę czegoś lub kogoś

    Examples of use: 
    plany
  • sporządzać (dokument)

    Definicja: 

    1) sformułować i napisać we właściwej formie 2) zredagować, przygotować dokument

    Examples of use: 
    1) raport, dokument, specyfikację, ofertę 2) kontrakt, umowę
  • eliminować

    Definicja: 

    usuwać, dokonywać eliminacji

    Examples of use: 
    zanieczyszczenia, produkty wadliwe
  • badać

    Definicja: 

    poddawać coś analizie, sprawdzać

    Examples of use: 
    dokument, zagadnienie, propozycję
  • wymieniać (informacje)

    Definicja: 

    przekazywać sobie wzajemnie

    Examples of use: 
    myśli, poglądy, opinie
  • rozszerzać / rozwijać (potencjał)

    Definicja: 

    uczynić większym, pełniejszym

    Examples of use: 
    potencjał / zdolność, dział
  • eksperymentować (z) (badania i rozwój)

    Definicja: 

    próbować nowych doświadczeń

    Examples of use: 
    przyrządami, prototypami, metodami
  • wyjaśniać

    Definicja: 

    uczynić coś zrozumiałym dla kogoś

    Examples of use: 
    dokument, zagadnienie, propozycję
  • wydobywać

    Definicja: 

    uzyskiwać coś od kogoś lub z czegoś

    Examples of use: 
    informacje (ze źródła)
  • znaleźć zastępstwo (dla) (pracownika)

    Definicja: 

    zastapić osobę nieobecną inną osobą

    Examples of use: 
    pracownika
  • ustalać / wyznaczać (cenę / stawkę)

    Definicja: 

    zdecydować o czymś

    Examples of use: 
    cenę / stawkę (za produkt, usługę)
  • obserwować, przestrzegać

    Definicja: 

    1) przyglądać się uważnie czemuś lub komuś 2) stosować się do czegoś

    Examples of use: 
    1) cykl produkcyjny, prace 2) instrukcji, przepisów
  • kontynuować (marketing produktu)

    Definicja: 

    podejmować dalsze działania, mające na celu uzyskanie większej efektywności

    Examples of use: 
    marketing produktu, lansowanie produktu
  • identyfikować / określać (potrzeby w zakresie zasobów ludzkich)

    Definicja: 

    ustalać tożsamość kogoś lub czegoś, rozpoznawać

    Examples of use: 
    potrzeby w zakresie zasobów ludzkich, potrzeby szkoleniowe
  • przekazywać

    Definicja: 

    komunikować coś komuś

    Examples of use: 
    informacje
  • wdrażać, realizować

    Definicja: 

    wcielać w życie, wprowadzać

    Examples of use: 
    zasady, reguły, standardy, normy (higeny, bezpieczeństwa)
  • ulepszać

    Definicja: 

    poprawiać jakość czegoś, udoskonalać

    Examples of use: 
    obróbkę, maszynę, system produkcji, urządzenie/instalację, proces produkcyjny, narzędzie
  • interweniować / ingerować (w)

    Definicja: 

    wtrącać się do jakiejś sprawy, wywierać wpływ na coś

    Examples of use: 
    problem, sytuację, przygotowanie techniczne, konflikt
  • wystawiać faktury (za) (produkt / usługę)

    Definicja: 

    sporządzać dowody transakcji kupna-sprzedaży

    Examples of use: 
    produkt / usługę
  • ładować

    Definicja: 

    umieszczać lub odbierać (ładunek, towary) na/z (statek, ciężarówkę)

    Examples of use: 
    fracht
  • utrzymywać / dbać (o coś)

    Definicja: 

    pilnować jakości czegoś/ troszczyć się o coś

    Examples of use: 
    instalację, zakład, sieć, ogród
  • zarządzać (zespołem)

    Definicja: 

    kierować działalnością innych

    Examples of use: 
    zespołem
  • zarządzać / kierować (personel)

    Definicja: 

    kierować działalnością innych

    Examples of use: 
    integracją nowych pracowników, wprowadzaniem w życie ustawodawstwa dotyczącego zatrudnienia, szkoleniami
  • produkować / wytwarzać

    Definicja: 

    tworzyć wyrób z surowca

    Examples of use: 
    ubrania, produkty, szalunek, elementy budowlane
  • wprowadzać na rynek / sprzedawać

    Definicja: 

    wprowadzać do obrotu handlowego, produkować na sprzedaż

    Examples of use: 
    produkty
  • opanować

    Definicja: 

    uzyskać biegłość w czymś

    Examples of use: 
    język, technikę, zasady
  • opanować (metodę)

    Definicja: 

    uzyskać biegłość w czymś

    Examples of use: 
    procedury pracy, metodę, język obcy, program komputerowy
  • dokonywać pomiaru / odmierzać / mierzyć

    Definicja: 

    określać ilość / wielkość czegoś poprzez pomiar

    Examples of use: 
    składniki, parametry, oddziaływanie/wpływ, różnice, ilość/jakość, produkt/usługę
  • odmierzać / dozować

    Definicja: 

    wyodrębnić określoną część z całości

    Examples of use: 
    składniki
  • modyfikować (instalację)

    Definicja: 

    wprowadzać zmiany w czymś (w strukturze, charakterze, zamiarze)

    Examples of use: 
    urządzenie / instalację
  • monitorować / nadzorować

    Definicja: 

    kontrolować coś, śledzić pracę / przebieg czegoś

    Examples of use: 
    maszynę, narzędzie
  • negocjować (zarządzanie)

    Definicja: 

    prowadzić rokowania w jakiejś sprawie

    Examples of use: 
    rozwiązania, termin
  • negocjować (kontrakt)

    Definicja: 

    prowadzić rokowania w jakiejś sprawie

    Examples of use: 
    warunki sprzedaży / zakupu, warunki kontraktu (zamówienia, ilości, terminy dostaw, odszkodowanie, oferty)
  • optymalizować

    Definicja: 

    uzyskiwać najlepsze wyniki

    Examples of use: 
    obróbkę, maszynę, system produkcji, urządzenie / instalację, proces produkcyjny, narzędzie
  • zamawiać

    Definicja: 

    polecić komuś wykonanie, dostarczenie czegoś za uiszczeniem odpowiedniej opłaty

    Examples of use: 
    prace, części
  • organizować (zarządzanie)

    Definicja: 

    formować / kształtować strukturalną całość z elementów

    Examples of use: 
    pracę, program budowy, działanie
  • organizować (personel)

    Definicja: 

    formować / kształtować z elementów strukturalną całość

    Examples of use: 
    szkolenie personelu, rekrutację
  • pakować

    Definicja: 

    umieszczać coś w paczce w celu wysyłki lub przewozu

    Examples of use: 
    produkty
  • uczestniczyć (w)

    Definicja: 

    brać udział, być czynnie zaangażowanym w coś

    Examples of use: 
    działaniu, przetargu, projekcie
  • pilotować

    Definicja: 

    nadzorować coś, wskazywać sposób postępowania

    Examples of use: 
    działania, pracę urządzenia, pojazd
  • planować (produkcję)

    Definicja: 

    snuć projekty, zamierzać coś

    Examples of use: 
    pracę, działanie, etap produkcyjny, produkcję
  • planować (personel)

    Definicja: 

    snuć projekty, szporządzać plany

    Examples of use: 
    szkolenie personelu, rekrutację
  • przygotowywać (przetarg)

    Definicja: 

    stwarzać warunki dogodne do zaistnienia czegoś

    Examples of use: 
    działanie, przetarg, interwencję, dokument
  • przygotowywać (produkcję)

    Definicja: 

    stwarzać dogodne warunki do zaistnienia czegoś

    Examples of use: 
    produkcję, danie, urządzenie, narzędzie, grunt, powierzchnię, zamówienie, stanowisko pracy
  • zapobiegać

    Definicja: 

    nie dopuścić do powstania czegoś (poprzez podjęcie środków ostrożności)

    Examples of use: 
    wypadkom, konfliktom, problemom, sporom, komplikacjom
  • przerabiać / przetwarzać

    Definicja: 

    zmieniać coś nadając inną postać, przeobrażać

    Examples of use: 
    surowce, żywność
  • programować

    Definicja: 

    układać program jakiegoś działania, tak aby mógł być przetworzony przez komputer

    Examples of use: 
    zadanie, maszynę
  • promować (produkt)

    Definicja: 

    reklamować coś w celu zwiększenia sprzedaży

    Examples of use: 
    technologię / produkt
  • wystawiać (produkty)

    Definicja: 

    umieścić coś tak, aby było widoczne, przyciągało uwagę

    Examples of use: 
    produkty
  • uwrażliwiać (personel) na

    Definicja: 

    zwiększać świadomość czegoś

    Examples of use: 
    zasady, cele, jakość, kwestie bezpieczeństwa
  • przyjmować / odbierać (ładunek)

    Definicja: 

    stać się odbiorcą czegoś lub nadawcą (listu, rozmowy telefonicznej)

    Examples of use: 
    ładunek
  • rekrutować / prowadzić nabór

    Definicja: 

    przyjmować kandydatów (do pracy itd.)

    Examples of use: 
    personelu
  • naprawiać / korygować

    Definicja: 

    usuwać uszkodzenia, doprowadzać do stanu używalności, do poprzedniego stanu

    Examples of use: 
    obróbkę, maszynę, system produkcji, urządzenia/instalację, proces produkcyjny, narzędzie
  • odnawiać

    Definicja: 

    przywrócić czemuś wygląd rzeczy nowej, odrestaurować, wyremontować

    Examples of use: 
    budynek
  • reperować / naprawiać

    Definicja: 

    doprowadzać do stanu używalności

    Examples of use: 
    przyrząd
  • składać sprawozdanie/raport (z)

    Definicja: 

    składać relację z czegoś

    Examples of use: 
    działań, czynów
  • reprezentować

    Definicja: 

    występować, działać w czyimś imieniu

    Examples of use: 
    władze, firmę
  • rozwiązywać, rozstrzygać (konflikty)

    Definicja: 

    znaleźć odpowiedź lub rozwiązanie (problemu)

    Examples of use: 
    konflikty
  • restaurować

    Definicja: 

    przywracać pierwotny stan czegoś

    Examples of use: 
    budynek, obraz
  • dokonać selekcji, selekcjonować (strategię)

    Definicja: 

    wybrać (kogoś lub coś) stosując określone preferencje

    Examples of use: 
    personel, działania, strategię
  • dokonać selekcji, selekcjonować

    Definicja: 

    wybrać (kogoś lub coś) stosując określone preferencje

    Examples of use: 
    części, produkty, sprzęt, parametry, sposób leczenia, metody, programy i treści nauczania
  • sprzedawać

    Definicja: 

    odstąpić komuś za jakąś sumę pieniędzy, zbywać

    Examples of use: 
    produkty
  • obsługiwać (klientów)

    Definicja: 

    zapewniać (klientom) to, czego sobie zażyczą

    Examples of use: 
    klientów / gości
  • układać / aranżować (kwiaty, ogród)

    Definicja: 

    kształtować wygląd czegoś

    Examples of use: 
    kwiaty, ogród
  • rozwiązywać (problem)

    Definicja: 

    znajdować właściwe wyjaśnienie lub rozwiązanie

    Examples of use: 
    problem, konflikt
  • przechowywać

    Definicja: 

    trzymać coś w bezpiecznym miejscu

    Examples of use: 
    zapasy, żywność
  • porządkować, organizować

    Definicja: 

    nadawać strukturę (czemuś)

    Examples of use: 
    dane, dokument
  • studiować (dokument)

    Definicja: 

    zaznajamiać się wnikliwie

    Examples of use: 
    dokument
  • nadzorować (personel)

    Definicja: 

    kontrolować, doglądać przebiegu lub pracy czegoś

    Examples of use: 
    produkcję, personel, zespół
  • nadzorować (produkcję, personel)

    Definicja: 

    kontrolować, doglądać przebiegu lub pracy czegoś

    Examples of use: 
    produkcję, personel, zespół
  • dostarczać / podawać

    Definicja: 

    zapewniać coś, co jest potrzebne

    Examples of use: 
    maszynie
  • wspierać

    Definicja: 

    udzielać komuś pomocy

    Examples of use: 
    kierownictwo, pracowników, przełożonego, sieć, zespół
  • syntetyzować (dane)

    Definicja: 

    łączyć w całość

    Examples of use: 
    dane
  • syntetyzować (produkt)

    Definicja: 

    stworzyć w drodze syntezy

    Examples of use: 
    produkt
  • przyjmować zamówienia

    Definicja: 

    wziąć jako próbkę czegoś

    Examples of use: 
    krwi, materiału
  • pobierać próbki

    Definicja: 

    wziąć zlecenie na wykonanie czegoś

    Examples of use: 
    zamówienia
  • inwentaryzować

    Definicja: 

    dokonać spisu i wyceny majątku (stanu posiadania)

    Examples of use: 
    składniki, sprzęt
  • pielęgnować / opiekować się

    Definicja: 

    troszczyć się o kogoś lub o coś

    Examples of use: 
    osobę, zwierzę / osobą, zwierzęciem
  • przewozić

    Definicja: 

    dostarczyć do miejsca przeznaczenia

    Examples of use: 
    osoby, produkty
  • obchodzić się (z) leczyć

    Definicja: 

    postępować z kimś lub z czymś, stosować zabiegi przywracające zdrowie

    Examples of use: 
    osobą, zwierzęciem / osobę, zwierzę
  • wyładowywać

    Definicja: 

    opróżnić

    Examples of use: 
    ładunek, maszynę
  • uaktualniać

    Definicja: 

    dostosowywac do obecnego stanu

    Examples of use: 
    plik, bazę danych, dokument, informacje
  • używać

    Definicja: 

    stosować w określonym celu

    Examples of use: 
    produktów, terminologii, sprzętu, technik, komponentów
  • poświadczać / zatwierdzać / certyfikować (badania i rozwój)

    Definicja: 

    nadać czemuś moc prawną, uczynić obowiązującym

    Examples of use: 
    procedurę, dane
  • witać

    Definicja: 

    pozdrawiać kogoś na początku spotkania słowem lub gestem

    Examples of use: 
    klientów, gości
  • pracować w zespole

    Definicja: 

    pracować z grupą osób zmierzających do wspólnego celu