You are here

Glosariusz

A | C | D | E | F | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z
  • kapitał ludzki

    Definicja: 

    Zasób wiedzy, umiejętności, kompetencji i atrybutów jednostki, które zapewniają poprawę jakości życia osobistego, społecznego oraz sytuacji materialnej.

    Źródło: 
    OECD, 2001.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • know-how

    Definicja: 

    Praktyczna umiejętność lub wiedza.

    Źródło: 
    za New Oxford Dictionary of English, 2001.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kompetencje

    Definicja: 

    Umiejętność odpowiedniego stosowania efektów uczenia się w określonym kontekście (w nauce lub pracy, w rozwoju zawodowym lub osobistym).

    lub

    Oznaczają udowodnioną zdolność stosowania wiedzy, umiejętności i zdolności osobistych, społecznych lub metodologicznych okazywaną w pracy lub nauce oraz w karierze zawodowej i osobistej.

    Komentarz: 

    znaczenie terminu 'kompetencja' nie ogranicza się wyłącznie do aspektów kognitywnych (w tym, do stosowania teorii, koncepcji czy też wiedzy ukrytej); obejmuje ono również aspekty funkcjonalne (w tym umiejętności techniczne), cechy interpersonalne (np. umiejętności społeczne i organizacyjne) oraz wartości etyczne.

    Źródło: 
    Cedefop; European Parliament and Council of the European Union, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kompetencje informatyczne / kompetencje cyfrowe / kultura informatyczna

    Definicja: 

    Umiejętność biegłego korzystania z technologii informacji i komunikacji (TIK).

    Komentarz: 

    kompetencje cyfrowe wymagają posiadania podstawowych umiejętności w zakresie TIK: wykorzystywania komputerów do wyszukiwania, oceny, przechowywania, tworzenia, prezentowania i wymiany informacji oraz do komunikowania się i uczestniczenia w sieciach współpracy za pomocą Internetu.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008; European Parliament and Council of the European Union, 2006.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • korzyści z kształcenia i szkolenia

    Definicja: 

    Społeczno-ekonomiczna wartość edukacji i szkolenia.

    Komentarz: 
    • korzyści płynące z kształcenia i szkolenia dzielą się na prywatne, czyli takie, które czerpią osoby prywatne, przedsiębiorstwa lub instytucje, oraz publiczne: czyli takie, które odnosi cały region, gospodarka lub społeczeństwo;
    • os benefícios podem ser financeiros (remunerações) ou socio-económicos (saúde, bem-estar, coesão social e diminuição da criminalidade, emprego, produtividade, crescimento).
    Źródło: 
    Cedefop.
    ES | DE | EN | FR | IT | LT | PL | PT | RO | SR-CYR | SR-LAT
  • kształcenie dorosłych / oświata dorosłych

    Definicja: 

    Kształcenie ogólne lub zawodowe skierowane do osób dorosłych po odbyciu kształcenia i szkolenia wstępnego oraz kształcenia w celach zawodowych i/lub osobistych, które ma zapewnić:

    • kształcenie ogólne dla dorosłych w dziedzinach ich szczególnych zainteresowań (np. w ramach uniwersytetów otwartych);
    • kształcenie wyrównawcze w zakresie umiejętności podstawowych (tj. umiejętność czytania i pisania, znajomość arytmetyki), które nie zostały nabyte w okresie kształcenia i szkolenia wstępnego;
    • dostęp do kwalifikacji nieuzyskanych (z różnych powodów) w okresie kształcenia i szkolenia wstępnego;
    • nabywanie, udoskonalanie lub uaktualnianie wiedzy, umiejętności lub kompetencji w określonej dziedzinie: czyli to, co nazywamy kształceniem ustawicznym.
    Komentarz: 

    termin „kształcenie dorosłych / oświata dorosłych“ jest znaczeniowo zbliżony, choć nie równoznaczny z terminem „kształcenie i szkolenie (zawodowe) ustawiczne”.

    Źródło: 
    za European Training Foundation 1997; Cedefop, 2004.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie formalne

    Definicja: 

    Kształcenie, które odbywa się w sposób zorganizowany i zinstytucjonalizowany (w instytucji kształcenia lub szkolenia zawodowego lub w miejscu pracy) i jest jednoznacznie określane jako nauczanie (w sensie określenia celów, czasu trwania, zasobów). Z punktu widzenia uczestnika kształcenie formalne ma charakter uczenia się zamierzonego (intencjonalnego). Prowadzi zwykle do certyfikacji.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie i szkolenie na odległość

    Definicja: 

    Kształcenie i szkolenie, które odbywa się na odległość dzięki wykorzystaniu środków łączności: książek, radia, telewizji, telefonii, korespondencji pocztowej, komputera lub nagrań wideo.

    Źródło: 
    based on ILO, 1979.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie i szkolenie ustawiczne

    Definicja: 

    Kształcenie i szkolenie osób po okresie nauczania i szkolenia wstępnego lub po ich wejściu w życie zawodowe, prowadzone w celu umożliwienia im:

    • doskonalenia lub aktualizacji wiedzy i/lub umiejętności;
    • nabycia nowych umiejętności z myślą o zmianie ścieżki kariery zawodowej lub przekwalifikowaniu;
    • kontynuacji rozwoju osobistego lub zawodowego.
    Komentarz: 

    kształcenie i szkolenie ustawiczne to część składowa uczenia się przez całe życie, która może obejmować wszelkie formy kształcenia (ogólne, specjalistyczne lub zawodowe, formalne lub nieformalne, itp.) i jest ważnym determinantem zdolności do zatrudnienia.

    Źródło: 
    Cedefop, 2004.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie i szkolenie wstępne

    Definicja: 

    Kształcenie ogólnokształcące lub kształcenie i szkolenie zawodowe prowadzone w systemie edukacji początkowej, zwykle przed wejściem uczącego się w życie zawodowe.

    Komentarz: 
    • niektóre formy szkolenia prowadzonego po wejściu w życie zawodowe (np. przekwalifikowanie) mogą być uznane za szkolenie wstępne);
    • kształcenie i szkolenie wstępne może być prowadzone na każdym poziomie edukacji ogólnej lub zawodowej (w ramach nauki szkolnej w pełnym wymiarze godzin lub w formie szkolenia alternatywnego) bądź w ramach przysposobienia zawodowego.
    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie i szkolenie zawodowe (KSZ / VET)

    Definicja: 

    Formy kształcenia i szkolenia, które mają na celu wyposażenie uczestników w wiedzę, know-how, umiejętności i/lub kompetencje wymagane w konkretnych zawodach lub, ogólniej rzecz biorąc, na rynku pracy.

    Źródło: 
    adapted from European Training Foundation, 1997.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie nieformalne / uczenie się incydentalne

    Definicja: 

    Kształcenie wynikające z codziennych sytuacji zaistniałych w środowisku pracy, w rodzinie, w trakcie wypoczynku. Nie jest zorganizowane ani zinstytucjonalizowane (w sensie określenia celów, czasu trwania, zasobów). Z punktu widzenia uczestnika kształcenie nieformalne ma charakter uczenia się mimowolnego (niezamierzonego).

    Komentarz: 
    • efekty uczenia się uzyskane w drodze kształcenia nieformalnego mogą zostać uwierzytelnione lub poświadczone;
    • kształcenie nieformalne bywa też określane jako nauka przez doświadczenie (ang. experiential learning).
    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych

    Definicja: 

    Kształcenie i wsparcie pedagogiczne udzielane osobom o specjalnych potrzebach edukacyjnych, dzieciom niepełnosprawnym oraz tym, które z rozmaitych powodów mają trudności w nauce i nie rozwijają się w sposób optymalny.

    Komentarz: 

    Komentarz: obecnie preferowany jest termin „kształcenie osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych”, zamiast pojęcia „kształcenie specjalne”. Poprzedni termin dotyczył głównie nauczania dzieci niepełnosprawnych w placówkach specjalnych, wydzielonych z ogólnego systemu oświaty. W dzisiejszych czasach w wielu krajach duży odsetek dzieci niepełnosprawnych kształci się w placówkach ogólnego systemu oświaty.

    Źródło: 
    za Unesco, 1997.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie otwarte

    Definicja: 

    Kształcenie, które daje uczestnikowi pewną swobodę wyboru tematów, miejsca, tempa i/lub metody nabywania wiedzy.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie po zakończeniu obowiązku szkolnego

    Definicja: 

    Kształcenie podejmowane po zakończeniu edukacji obowiązkowej (minimalne standardy prawne oraz czas trwania obowiązku szkolnego).

    Źródło: 
    za European Training Foundation, 1997.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie pozaformalne

    Definicja: 

    Kształcenie, które jest częścią zaplanowanych działań będących z definicji formami uczenia się (w sensie określenia celów, czasu trwania, zasobów). Z punktu widzenia uczestnika kształcenie pozaformalne ma charakter uczenia się zamierzonego.

    Komentarz: 
    • efekty kształcenia pozaformalnego mogą podlegać procedurze walidacji i certyfikacji;
    • kształcenie pozaformalne bywa określane terminem kształcenia quasi-zorganizowanego.
    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kształcenie wyrównawcze

    Definicja: 

    Kształcenie mające na celu uzupełnienie braków powstałych w trakcie kształcenia lub szkolenia, prowadzone z myślą o przygotowaniu uczących się do udziału w szkoleniu.

    Źródło: 
    Cedefop, 2004.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • kwalifikacje

    Definicja: 

    QTermin kwalifikacje obejmuje różne aspekty:

    • Kwalifikacje formalne: formalny wynik (certyfikat, dyplom lub tytuł) procesu oceny uzyskany w sytuacji, w której właściwy organ stwierdza, że dana osoba osiągnęła efekty uczenia się zgodne z określonymi standardami i/lub posiada odpowiednie kompetencje do wykonywania pracy w określonym zawodzie. Kwalifikacje są potwierdzeniem oficjalnego uznania wartości efektów uczenia się na rynku pracy oraz w dziedzinie kształcenia i szkolenia. Kwalifikacje mogą dawać prawo do wykonywania konkretnego zawodu (OECD);

    • Wymagania na dane stanowiska: wiedza, predyspozycje oraz umiejętności wymagane do wykonania określonego zadania związanego z konkretnym stanowiskiem (ILO).

    Źródło: 
    Cedefop, 2008, za Eurydice, 2006; European Training Foundation, 1997; OECD, 2007; ILO, 1998.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR