You are here

Glosariusz

A | C | D | E | F | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z
  • ścieżka edukacyjna

    Definicja: 

    Zestaw powiązanych ze sobą programów edukacyjnych lub szkoleniowych oferowanych przez szkoły, instytucje szkolnictwa wyższego lub instytucje kształcenia, ułatwiający jednostce rozwój w sektorach działalności zawodowej i pomiędzy nimi.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • sektor

    Definicja: 

    Grupa firm zaklasyfikowanych do tej samej działalności gospodarczej (np. branża chemiczna).

    lub

    Zbiór działalności zawodowych zaklasyfikowanych w oparciu o główną funkcję gospodarczą, produkt, usługę bądź technologię.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008; European Parliament and Council of the European Union, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • spójność społeczna

    Definicja: 

    Stopień, w jakim różne grupy w społeczeństwie mogą ze sobą funkcjonować i dzielić wspólne wartości.

    Komentarz: 
    • do osiągnięcia spójności społecznej wymagane są: niski stopień wykluczenia społecznego, komunikacja wewnątrz wspólnoty oraz solidarność społeczna pomiędzy wspólnotami i grupami społecznymi;
    • spójność społeczna wykracza poza poziom jednorodności gospodarczej (stopa zatrudnienia, siatka płac, dostęp do służby zdrowia i edukacji, mieszkalnictwo); jest również związana z poziomem integracji społecznej;
    • Jenson (1998) wyróżnił pięć wymiarów spójności społecznej:
      • przynależność-izolacja: wspólne wartości, tożsamość, oddanie się sprawie;
      • integracja-wykluczenie: (dostęp do opieki społecznej);
      • uczestnictwo - brak zaangażowania (w społeczeństwie obywatelskim);
      • uwzględnianie - odrzucanie różnic ( w społeczeństwie pluralistycznym);
      • legitymizacja - brak legitymizacji (zaufanie do i poszanowanie instytucji).
    Źródło: 
    Cedefop, 2008; Jenson, 1998.
    ES | DE | EN | FR | IT | LT | PL | PT | RO | SR-CYR | SR-LAT
  • społeczeństwo obywatelskie

    Definicja: 

    „Trzeci sektor“ społeczeństwa, obok państwa i rynku, obejmujący instytucje, ugrupowania i stowarzyszenia (zhierarchizowane lub nieformalne), które mogą pełnić rolę mediatora między obywatelem a władzą publiczną.

    Źródło: 
    Cedefop, 2001 in European Commission, 2001.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • społeczeństwo starzejące się

    Definicja: 

    Społeczeństwo charakteryzujące się rosnącym udziałem osób starszych, co zwykle jest związane z malejącym przyrostem naturalnym/wskaźnikiem urodzeń.

    Komentarz: 

    iedukacja i szkolenie w społeczeństwie starzejącym się powinna zapobiegać:

    • niedoborom wykwalifikowanych pracowników i lukom w zakresie umiejętności (kompetencyjnym);
    • wcześniejszemu przechodzeniu na emeryturę poprzez przekwalifikowanie zawodowe i podnoszenie kwalifikacji.
    Źródło: 
    Cedefop.
    ES | DE | EN | FR | IT | LT | PL | PT | RO | SR-CYR | SR-LAT
  • społeczeństwo wiedzy / społeczeństwo oparte na wiedzy

    Definicja: 

    Społeczeństwo, którego zorganizowane działanie opiera się na tworzeniu, szerzeniu i wykorzystaniu wiedzy.

    Źródło: 
    Cedefop, 2001 in European Commission, 2001.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • standard

    Definicja: 

    Szereg norm, których treść definiowana jest przez zainteresowane podmioty.

    Komentarz: 
    • można wyróżnić kilka typów standardów:
      • standardy kompetencji odnoszą się do wiedzy, umiejętności i/lub kompetencji związanych z wykonywaniem danej pracy;
      • standardy edukacyjne dotyczą opisu celów kształcenia, programu nauczania, warunków przyjęcia do szkoły/na studia oraz środków wymaganych do realizacji celów kształcenia;
      • standardy zawodowe dotyczą opisu czynności i zadań związanych z konkretną pracą i jej wykonywaniem; 
      • standardy oceny dotyczą opisu podlegających ocenie efektów
        uczenia się oraz zastosowanej metody oceny;
      • standardy walidacji odnoszą się do opisu stopnia osiągnięcia celów założonych przez ocenianą osobę oraz zastosowanej metody;
      • standardy certyfikacji dotyczą opisu zasad otrzymywania certyfikatu lub dyplomu oraz nadawanych praw.
    • W zależności od systemu, wymienione wyżej standardy mogą być definiowane osobno lub stanowić część jednego dokumentu.
    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • świadectwo / dyplom / tytuł

    Definicja: 

    Oficjalny dokument sporządzony przez instytucję poświadczającą osiagnięcia edukacyjne/efekty uczenia się, zaświadczający - po przeprowadzeniu standardowej procedury oceny zgodnie z wcześniej zdefiniowanymi standardami - o poziomie zdobytych osiagnięć/efektów uczenia się lub kwalifikacji.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • świadectwo ukończenia szkoły średniej / matura / egzamin dojrzałości

    Definicja: 

    Egzamin kończący naukę w szkole średniej, który poświadcza osiągnięcia uczących się zgodnie z procedurą oceny.

    Komentarz: 
    • nie wszystkie świadectwa ukończenia szkoły średniej są gwarantem automatycznego wstępu na wyższą uczelnię;
    • w zależności od kraju,  świadectwa ukończenia szkoły średniej przyjmują różne nazwy, na przykład:

    Austria

    • Reifeprüfungszeugnis (szkoły ogólnokształcące ponadgimnazjalne, licea ogólnokształcące; dostęp do wyższej edukacji dla wszystkich) lub Reife- und Diplomprüfungszeugnis (licea profilowane, szkoły średnie zawodowe; podwójne kwalifikacje; dostęp do wyższej edukacji i kwalifikacji zawodowych dla wszystkich)
    • Berufsreifeprüfungszeugnis (dostęp do wyższej edukacji dla wszystkich; obejmuje walidację wiedzy, umiejętności i kompetencji nabytych pod kątem konkretnego zawodu)

    Niemcy

    • Abitur
    • Fachabitur

    Irlandia

    • Leaving certificates (świadectwa ukończenia szkoły średniej)

    Francja

    • Baccalauréat
      • baccalauréat général (szkolnictwo średnie ogólnokształcące)
      • baccalauréat technologique (szkolnictwo średnie ogólnokształcące i techniczne)
      • baccalauréat professionnel (szkolnictwo średnie zawodowe)

    Portugalia

    • diploma do ensino secundário (general education)
    • diploma de qualificação (general and vocational education / double certification)

    Wielka Brytania

    • Szkolnictwo ogólnokształcące
      • GCE A level (advanced general certificate of education)
      • GCE AS level (advanced subsidiary general certificate of education)
      • NQ advanced higher (national qualifications advanced higher level)
      • NQ higher (national qualifications higher level)
      • Scottish baccalaureate
      • Welsh baccalaureate
    • Szkolnictwo zawodowe
      • GCE A z przedmiotów praktycznych (Advanced General Certificate of Education in Applied Subjects)
      • GCE AS z przedmiotów praktycznych (Advanced Subsidiary General Certificate of Education in Applied Subjects)
    Źródło: 
    Cedefop, 2004; Ministère de l’éducation nationale.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • system kwalifikacji

    Definicja: 

    Wszystkie działania związane z uznawaniem efektów uczenia się oraz inne mechanizmy łączące kształcenie i szkolenie z rynkiem pracy i społeczeństwem obywatelskim. Działania te obejmują:

    • zdefiniowanie polityki kwalifikacji, projektowanie programów szkoleniowych i ich wdrażanie, uzgodnienia instytucjonalne, finansowanie, zapewnianie jakości;

    • aewaluację i certyfikację/poświadczenie efektów uczenia się.

    Komentarz: 

    krajowy system kwalifikacji może składać się z kilku podsystemów i może obejmować krajową ramę kwalifikacji.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008; European Parliament and Council of the European Union, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • system punktowy / system transferu osiągnięć

    Definicja: 

    Instrument, który umożliwia akumulację efektów uczenia się uzyskanych na drodze kształcenia formalnego, incydentalnego i nieformalnego oraz przenoszenie ich z jednej formy kształcenia do drugiej w celu ich uwierzytelnienia. System punktowy może zostać opracowany poprzez opisanie:

    • programu kształcenia lub szkolenia i przyporządkowanie punktów (kredytowych) do jego części składowych (tj. moduły, cykle zajęć z poszczególnych przedmiotów, praktyki, praca dyplomowa/rozprawa, itd.); lub
    • zdobytych kwalifikacji za pomocą jednostek efektów uczenia się i przyporządkowanie każdej jednostce punktów kredytowych.
    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • szkolenie poza miejscem pracy

    Definicja: 

    Szkolenie zawodowe odbywające się poza codziennym środowiskiem pracy. Jest zwykle częścią większego programu szkoleniowego, w którym łączy się ze szkoleniem w miejscu pracy.

    Źródło: 
    za Unesco, 1979.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • szkolenie w formach naprzemiennych

    Definicja: 

    Okresowe kształcenie lub szkolenie w instytucji edukacyjnej lub ośrodku szkoleniowym połączone z praktyką w miejscu pracy. Długość cyklu przemiennego może wynosić tydzień, miesiąc lub rok. W zależności od kraju i obowiązujących przepisów, uczestnicy szkolenia mogą być związani umową o pracę z pracodawcą i/lub otrzymywać wynagrodzenie.

    Komentarz: 

    niemiecki system podwójny jest przykładem szkolenia w formach naprzemiennych.

    Źródło: 
    Cedefop, 2008.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR
  • szkolenie w miejscu pracy

    Definicja: 

    Szkolenie zawodowe odbywające się w codziennym środowisku pracy. Może stanowić całość programu szkoleniowego lub łączyć się ze szkoleniem poza miejscem pracy.

    Źródło: 
    za Unesco, 1979.
    ES | DE | EL | EN | FR | HR | IS | IT | LT | NB | PL | PT | RO | SK | SL | SR-CYR | SR-LAT | SV | TR